_

 راهنمای تأليف مقاله  علمي پژوهشي در حوزه فلسفه

مقاله علمي پژوهشي را در يک صورتبندي قابل قبول چنين ميتوان تعريف کرد: نوشته اي کوتاه به نثر، نشاندهنده نظر نويسنده در موضوعي خاص و محدود، رغبت انگيز، با نثري روشن و رسا، شامل ارجاعات لازم با ساختاري منسجم شامل مقدمه، متن اصلي، و نتيجه همراه با کتابشناسي مناسب.

در اين راهنما براي تسهیل کار نخست ساختار کلي مقالهاي کامل را با ذکر بخشهاي مختلف آن  بشرح زير مي آوريم تا خواننده با نامها و اصطلاحات متداول مقاله نويسي آشنا شده و براي ارجاعات و مباحث بعدي حضور ذهن پيدا نماید.

ساختار کلي مقاله

هر مقاله داراي بخش هاي اصلي زير است:

  • عنوان

  • مقدمه

  • متن يا اصل

  • نتيجه

  • کتاب شناسي

 

متن اصلي اغلب شامل چند پاراگراف و مقدمه و نتيجه هر کدام ميتواند يک يا چند پاراگراف باشد. بجز کتاب شناسي، مقاله ميتواند پانويس ها يا يادداشتهايي هم داشته باشد. اين بخشها بيشتر در مقاله هاي علمي تخصصي کاربرد دارند.

طرح کلي مقاله هاي علمي پژوهشي

ساختار کلي مقاله هاي علمي پژوهشي همان ساختار عمومي مقاله است ولي تفاوتهاي جزئي يي يافت ميشود که در زير مي آيد.

الف) مقدمه

هدف از مقدمه روشن کردن مسائل زير است:

  1. معرفي موضوع مقاله

  2. بدست دادن زمينه و سابقه موضوع

  3. جمله ي کليدي

  4. شرح کلي مقاله

مقدمه دو بخش اصلي دارد. بخشي که از مطالب کلي درباره موضوع آغاز و بتدريج به مطلب جزئي ختم ميشود و بخشي که شامل موضوع مقاله يعني جمله کليدي است. معمولاً آخرين جمله ي مقدمه را به جمله کليدي اختصاص ميدهند. جمله کليدي مهمترين جمله مقاله است. اين جمله نشان ميدهد که نويسنده در پي اثبات یا شرح چه موضوعي است. تمام مطالب مقاله بايد در ارتباط با جمله کليدي باشد. توجه به اين مسأله نويسنده را از حاشيه رفتن و طرح مباحث زائد برحذر ميدارد.

ب) متن يا اصل

پاراگرافهاي متن اصلي اصليترين بخش مقاله است. در عمل مقدمه را بدون آگاهي کافي از مطالب اين پاراگرافها نميتوان نوشت. پاراگرافها همه بايد بسته به نوع مقاله در تأييد يا اثبات يا شرح جمله کليدي باشند. ساختار هر پاراگراف بطور کلي چنين است:

  1. جمله موضوعي

  2. دليل

  3. شاهدها

  4. جمله رابط

هر پاراگراف بايد شامل موضوعي در تأييد جمله کليدي باشد. اين موضوع را اغلب در آغاز پاراگراف در جمله اي(جمله   موضوعي)، بيان ميکنند. سپس دليلي براي آن مي آورند و براي آن دليل نيز شواهد آن را ذکر ميکنند. آخرين جمله پاراگراف بايد اين پاراگراف را به پاراگراف بعدي به نحوی منطقی متصل کند.

جمله هاي موضوعي در مجموع مؤيد جمله کليدي هستند و جمله  کليدي چيزي نيست جز ادعاي نويسنده همراه با جمله هاي موضوعي. براي مثال اگر ادعاي نويسنده مقاله برتري فلسفه اسلامي باشد بر فلسفه غربي و نويسنده چهار دليل براي اين برتري داشته باشد جمله کليدي شامل ذکر اين برتري است همراه اشاره به آن چهار دليل. جمله موضوعي هر پاراگراف هم شامل ذکر يک دليل سپس بيان شاهدهاي مويد آن دليل خواهد بود. در پايان هر پاراگراف هم ميتوان زمينه را براي دليل پاراگراف بعدي آماده کرد. 

پ). نتيجه

پاراگراف نتيجه شامل موارد زير است:

  1. جمع بندي نکته هاي اصلي

  2. بيان دوباره جمله  کليدي با تقرير تازه

  3. آخرين اظهار نظر همراه پيامدها، پيش بينيها و پيشنهادها

علاوه بر اين، مقاله علمي پژوهشي ميبايست حاوي انديشه اي بديع باشد. اين انديشه بديع ميبايست پس از پژوهشها و مطالعات نويسنده بدست آمده باشد و تنها شرح و توضيح انديشه هاي فيلسوف ديگري نباشد.

چند توصيه مهم درباره مقاله هاي علمي پژوهشي:

  1. هرگز اگر حرف تازه اي براي گفتن نداريد دست به نگارش مقاله اي علمي پژوهشي نبريد و اگر انديشه تازه اي داريد نهايت کوشش را به کار بريد تا آن انديشه را به وضوح و بادقت تمام بيان کنيد. هميشه به خاطر داشته باشيد اگر چيزي را ميدانيد پس ميتوانيد آن را به وضوح بيان کنيد و اگر نمي توانيد چيزي را به وضوح بيان کنيد آن را نميدانيد.

  2. برخي نوشته اي را ميخوانند و مآخذي را که نويسنده آن در نوشته خود آورده است بدون مراجعه بدان، در فهرست مآخذ خود مي آورند. اين کار تقلب و تظاهر به تحقيق به شمار مي رود. هرگز مأخذي را که خود نديده ايد در مآخذ خود نياوريد و اگر ناچار از استناد بدان هستيد، تصريح کنيد که ديگري بدان استناد کرده است و شما از نوشته او آن مأخذ را برگرفته ايد. 

ساختاري از مقاله  فلسفي

در زير به مؤلفه هاي مقاله هاي علمي  پژوهشي فلسفي اشاره ميشود.

1.       مقدمه

  • شرح کلي موضوع

  • گزارش آراي فيلسوفان گذشته درباب موضوع

  • جمله کليدي (آنچه ميخواهيد ثابت کنيد)

  • گزارش موافقان و مخالفان جمله کليدي

  • دليل اهميت موضوع

  • بيان آنچه در مقاله بدون دليل ميپذيريد

2.      متن اصلي مقاله

  • ارائه دليل براي جمله کليدي

  • شرح مقدمه هاي دليل

  • شرح درستي استنتاج با توضيح قاعده هاي منطقي که در آن به کار برده ايد.

  • شرح اصطلاحات منطقی لازم

  • بيان صحت مقدمه ها با ذکر شواهد لازم

  • شرح انتقادهايي که بر رأي شما وارد کرده اند يا خود به نظرتان مي رسد

  • رد انتقادها

3.     نتيجه

  • چکيده آنچه اثبات کرده ايد  

  • پيش بيني نتيجه هاي ديگري که ميتوان از پژوهش شما گرفت

 

نکاتي درباره ارسال مقاله علمي پژوهشي به دفاتر مجلات

اگر قصد داريد مقاله خود را به دفاتر مجلات خواه از راه پست خواه از راه ايميل ارسال کنيد رعايت نکته هاي زير در تسريع کار ارزيابي و انتشار مقاله شما ميتواند سودمند بيفتد:

  1. نسخه اي از مجله مورد نظر را تهيه کنيد و نگاهي به راهنماي تدوين مقاله و شيوه ارجاعات آن بيندازيد. امکان دارد مجله هاي مختلف شيوه نامه هاي مختلف داشته باشند. اين کار جلو اتلاف وقت را مي گيرد زيرا ارزيابان بيگمان مقاله شما را باز ميگردانند تا آن را بر اساس شيوه نامه خاص آن مجله اصلاح کنيد.

  2. هنگام ارسال مقاله به دفتر مجله رزومه يا سي.وي خود را ارسال کنيد. سي.وي يا رزومه عبارت است از تمامي مشخصات فردي شما شامل نام، نام خانوادگي، آدرس پستي، شغل، درجه تحصيلي و آدرس ايميل همراه با شماره تلفني که در مواقع ضروري بتوانند با شما تماس بگيرند، بعلاوه سوابق علمي و پژوهشي که مي بايست با ذکر منابع و مدارک در سي وي خود به آن اشاره کنيد.

  3. هميشه دو نسخه از مقاله خود را يکي در قالب برنامه word و يکي در قالب برنامه PDF براي دفتر مجله مورد نظر ارسال کنيد. نسخه PDF کار ارزيابان را در ارزيابي آسان ميکند چون متن مقاله همان جور که تأليف کرده ايد پيش چشم آنها قرار ميگيرد. وانگهي ترتيب صفحات نيز در قالب PDF به هم نميريزد. نسخه word نيز کار تايپ مقاله شما را آسان ميکند و اگر ويراستاران اصلاحي بخواهند صورت دهند راحتتر ميتوانند اين کار را انجام دهند.