|
سرمقاله ص 2 |
 |
|
مسئله شناخت در فلسفه اسلامي استاد سيدمحمد خامنه اي ص 4 چكيده مطلب |
|
|
در مكتب حكمت متعاليه موضوع
صدق شناخت و تطابق آن با عينيت خارج ، با درك ماهيت و قبول وجود
ذهني و نيز دخالت حضوري و قدرت خلاقه انسان قابل فهم است . موضوع
عمده در مسئله شناخت تطابق ذهن و خارج از كاشفيت علم از خارج است
كه در اين مقاله ضمن نقل آراء معروف ، از تطابق عالم كبير و صغير
نيز استفاده شده است ... |
|
|
تئوري جهان زنده و انعكاس آن در حكمت
متعاليه دكتر مقصود محمدي ص 10 چكيده مطلب |
|
|
انگار جهان زنده و يا زنده
انگاري جهان هستي سابقه تاريخي طولاني دارد . در سير فلسفه ،
كثيري از فلاسفه و همچنين عرفا ، مجموع جهان هستي را بصورت يك
موجود زنده مي پنداشتند و آن را ( انسان كبير ) مي ناميدند .
بنظر اينان ، جرم مجموع عالم ، پيكر ( انسان كبير ) و ( جسم كلي
) است و اجسام مختلف ، اجزاء آن هستند . اين ( جسم كلي ) داراي (
نفس كلي ) است كه طبايع مختلف اجسام را تحت كنترل داشته و آنها
را به حركت و جنب و جوش وا مي دارد . اما صدرالمتأهلين نظريه
زنده انگاري جهان هستي را با مباني فلسفي خود تبيين و مدلل نموده
و در نظام فلسفي ... |
|
|
بررسي نسبت « انسان » با « حقيقت » در انديشه
ملاصدرا دكتر محمد بيدهندي ص 16 چكيده مطلب |
|
|
در نظر گاه ملاصدرا ، حقيقت
بدان معنا كه وصف قضيه يا حكم باشد مرتبه اي ضعييف از حقيقت تلقي
شده و از آن به ( صدق ) يا ( حقيقت منطقي ) ياد شده است . ملا
صدرا در پرتو تفسيري كه از انسان ارائه داده ، حقيقت را در نسبت
با وجود و در ساحت علم حضوري مطرح نموده است . وي حقيقت هر چيزي
را درون آدمي جستجو مي كند و بر اين اساس ، حقيقت را بمعناي (
انكشاف وجود ) تلقي نموده و تنها آن را در نسبت با انسان معنادار
مي داند . بررسي اين معنا در حقيقت و مقايسه آن با آنچه در
انديشه ارسطو مطرح بوده ، مهمترين مبحث اين مقاله را بخود اختصاص
داده است ... |
|
|
چگونگي پيدايش كثير از واحد ( نظام فيض ) از
نظر عرفا دكتر عين الله خادمي ص 24 چكيده مطلب |
|
|
از نظر عرفا اولين صادر ،
وجود منبسط لا بشرط قسمي است - چون مقيد به قيد اطلاق است - نه
لا بشرط مقسمي كه بنحو بساطت و بنهج شرافت واجد جميع كمالات
مادون خود است و عرفا از آن بنامهاي مختلف ( از قبيل روح كلي ،
روح اعظم ، روح قدس اعلي ، قلم اعلي ، فيض مقدس ، حقيقت محمدي و
... ) ياد مي كنند و براي هر يك از اين اسامي وجوه تسميه اي ذكر
كرده و نيز ادله اي براي اثبات نظر خويش بيان نموده اند . براي
آشنايي با ديدگاه عرفا درباره نظام فيض ، بهترين موضع ، بحث
حضرات خمس است و در اين موضع عرفا سلسله مراتب ( آفرينش ) مظاهر
... |
|
|
نگاهي به تاثير فلسفه اسلامي در حكمت
مدرسي علي مرادخاني ص 36 چكيده مطلب |
|
|
در مقاله حاضر ضمن اشاره به
وامداري حكمت مدرسي به تفكر اسلامي در قرون دوازدهم و سيزدهم ،
مختصر شرحي از فلسفه قرون وسطي نيز با جمال سخن رفته است . در
بحث از ابن سينا با اشاره به منابع فكري او چون ارسطو ، نو
افلاطونيان ، كندي و فارابي به اصالت تفكر شيخ تصريح شده است .
نويسنده اصالت نظام فلسفي شيخ را در طرح بحث وجود ، نسبت وجود با
واقعيت ( res ) و ضرورت ( necess ) ، نيز در تمييز وجود و ماهيت
و اهميت آن در بحث خلقت در نظر حكمت مدرسي ، طرح برهان سنيوي در
اثبات باري و ذكر اختلاف آن با برهان حركت ارسطو ديده است
... |
|
|
امكان استعدادي « قوه و لاقوه » در حكمت
متعاليه دكتر جمشيد صدري ص 43 چكيده مطلب |
|
|
امكان بمعني سلب ضرورت وجود
و عدم يكي از مواد ثلاث است . هر ماهيتي را كه با وجود بسنجيم يا
اقتضاي وجود دارد يا اقتضاي عدم و يا نه اقتضاي وجود و نه اقتضاي
عدم ، ماهيتي را كه لا اقتضاست ( ممكن ) گفته مي شود ، ولي امكان
معاني ديگري هم دارد كه برخي از اعم از امكان خاص و برخي اخص از
آن و برخي اعم از امكان خاص و برخي مباين با آن مي باشد . در
اينجا به شرح امكان استعدادي مي پردازيم . با فرض اينكه الف )
موجودات عالم طبيعت دائمآ در تبديل و تحولند . ب ) هر چيزي به هر
چيزي تبديل نمي شود ... |
|
|
تاثير تلقي صدرايي از نفس انساني در حل معضلات
فلسفه اسلامي دكتر عباس حاج زين العابديني ص 49 چكيده مطلب |
|
|
اصول و مباني علم النفس
صدرايي تفاوتهاي مبنايي بسياري با علم النفس پيشينيان خود دارد .
در نتيجه اين تفاوتهاست كه ملاصدرا در حل و تبيين معضلات موجود
در حكمت الهي كاميابتر رخ نموده است . در اين مقاله پس از گزارشي
اجمالي از اصول اساسي علم النفس حكمت متعاليه ، نمونه هايي صريح
از معضلاتي كه تحت تأثير آن اصول ، راهي مقبولتر براي حل مي
يابند ، مورد بررسي قرار گرفته است ... |
|
|
نوآوريهاي منطقي ابن سينا اكبر فايدئي ص 59 چكيده مطلب |
|
|
بناي منطقي ارسطو بگونه اي
بود كه تا چندين قرن پس از او ، اكثر دانشمندان آنرا از هر جهت
كامل مي دانستند ، بگونه ايكه قرنهاي متمادي حاكم بر افكار و
آراء مردم انديشمند بوده است . ابن سينا نخستين كسي است كه از
روش ارسطو در تدوين علم منطق عدول كرده و از جهان گوناگون
دگرگونيهايي در منطق ارسطويي بوجود آورد . شيخ الرئيس علاوه بر
كاستن برخي مسائل منطقي از قبيل مقولات و بحث تفصيلي شعر و خطابه
و جدل ، و جابجايي برخي ديگر مثل عكس و حد و رسم ، ابتكارات و
نوآوريهاي متعددي در علم منطق دارد كه بقرار زير است : 1- تبديل
منطق نگاري نه بخشي به منطق نگاري دو بخشي ،
... |
|
|
صور معلقه و جايگاه آن در فلسفه
سهروردي دكتر سيدمحمد خالد غفاري ص 69 چكيده مطلب |
|
|
شيخ شهاب الدين يحيي سهروردي
از معدود حكمايي است كه بحق عملگرا بوده و تمام دستاوردهاي فكري
و فلسفي خود را در خدمت عمل آگاهانه به معتقدات ديني و معرفتي
خود بكار گرفته است. از جمله مقولات بسيار مهم دستگاه فلسفي او ،
( صور يا مثل معلقه ) است كه شيخ ، با طرحي نو كه از آن در
انداخته سعي كرده است كه بسياري از مواعيد و معجزات انبياء عليهم
السلام و كرامات اولياء و كارهاي فراهنجاري بشري را بدان توجيه
نمايد . در اين مقاله سعي شده است كه اين مقوله بگونه اي گسترده
و با تكيه بر آثار خود شيخ و برخي از شارحان
... |
|
|
انسان كامل ، عالم صغير است و عالم ، انسان
كبير سوسن آل رسول ص 77 چكيده مطلب |
|
|
محققان از انسان كاملي نام
برده اند ، كه جامع جميع مراتب وجود است و مظهر و تجليگاه صفات
الهي است . اصل تعين او از مقام احديت است و به مراتب و ا حديت و
عوالم عقول طولي و عرضي و مراتب عالم مثال و عالم اجسام مادي
احاطه دارد . در هر مرتبه ي باعتباري عين آن مرتبه و باعتباري
غير آن است ، لذا عالم صغير نيز ناميده شده است . مبحث انسانكامل
و بتبع آن انسان كبير ، از موارد اشتراك حكمت متعاليه
صدرالمتأهلين با د يدگاه وحدت وجودي ابن عربي است ، هر چند
آنچنان كه ملاصدرا با مباني دقيق عقلي خود به شرح بعضي از زواياي
بحث پرداخته ، ابن عربي و شارحان وي ... |
|
|
زندگينامه و خدمات علمي و فرهنگي دكتر محمد
خوانساري ص 80 |
|
|
معرفي كتاب ص 81 |
|