عدالت از ديدگاه جلالالدين دواني
سحر كاوندي **
محسن جاهد **
فيلسوفان مسلمان به تبعيت از افلاطون فضايل اصلي را به چهار فضيلت حكمت، عفت، شجاعت و عدالت تقسيم كردهاند كه در اين ميان عدالت بعنوان مهمترين و مؤثرترين فضيلت در اخلاق فردي و اجتماعي محسوب ميشود.
در ميان فيلسوفان مسلمان جلالالدين دواني توجه ويژهاي به بحث عدالت داشته بگونهاي كه علاوه بر طرح اين موضوع در كتابهاي مفصل خود همچون اخلاق جلالي، رسالههاي متعددي تحت عنوان عدالت نگاشته است، دواني با نقل و گزارش آراء و نظرات فيلسوفان پيش از خود همچون خواجه نصيرالدين طوسي، به نقد و بررسي تعاريف مختلف از عدالت، اقسام آن و لوازم و تبعات آن پرداخته است.
بنظر ميرسد در بيان اين آراء و نقد و بررسي آنها خلط و تشويقهايي وجود دارد، از جمله آميختن دو معناي روانشناختي و جامعه شناختي عدالت و عدم لحاظ اين موضوع در بيان دو طرف تفريط و افراط آن (ظلم و انظلام)، و نيز خلط در تقسيمبندي عدالت با أخذ آن بعنوان كمال قوة عقل عملي و لحاظ آن بعنوان كمال قواي سهگانه و ... . نويسندگان در نظر دارند با گزارش آراء و انديشههاي دواني در خصوص عدالت به تبيين و نقد و بررسي ديدگاههاي او بپردازند.
كليد واژهها:
عدالت، فضايل اخلاقي، دواني، ظلم و انظلام.
